१८ जेठ, काठमाडौं । संसदमा नेपालको संविधान दोस्रो संशोधन विधेयक पेश भएको छ । कानुनमन्त्री डा. शिवमाया तुम्बाहाङ्फेले आइतबारको संसद बैठकमा संविधान संशोधन प्रस्ताव पेश गरेकी हुन् ।
निशान छापमा नेपालको अध्यावधिक नक्सा राख्नका लागि संविधान संशोधन गर्न लागिएको हो । संविधानको अनुसूचीमा फरक नक्सा पर्न गएकाले सरकारले लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानीलाई समेटेर नयाँ नक्सा राख्ने प्रस्तावसहित विधेयक ल्याएको हो ।
सरकारले संविधान संशोधनलाई सर्वसम्मत पारित गर्न सबै दलहरुलाई आह्वान गरेको छ ।
१८ जेठ, झापा । पश्चिम रुकुममा जातीय भेदभावका कारण भएको हत्याको विरुद्ध संघर्ष गर्न झापामा संघर्ष समिति गठन गरिएको छ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी झापाका सचिवालय सदस्य एवम् युवा नेता हुकुमसिंह नेपालीको संयोजकत्वमा ३५ सदस्यीय संघर्ष समिति गठन गरिएको हो ।
समितिमा भोला परियार, सुरेश बराइली, दल बहादुर विश्वकर्मा, गोपाल गजमेर, छविलाल विश्वकर्मा, वीर बहादुर दर्नाल, रञ्जित परियार, हर्कमाया विक, निरु परियार, निता घतानी, हरि नेपाली, सागर पोर्तेल, लक्ष्मी मोते, तिलक गजमेर, अशोक राम लगायत छन् ।
समितिका संयोजक हुकुमसिंह नेपालीले जातीय भेदभावको घटना साझा मुद्दा भएकाले आन्दोलनमा सबैको सहभागिता गराउने बताए ।
१८ जेठ, काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता लालबाबु पण्डितले नोवेल कोरोना भाइरस रोकथामका लागि लगाइएको लकडाउनका बेला आत्महत्याका घटना बढेको बताएका छन् ।
प्रतिनिधि सभाको आइतबारको बैठकमा बोल्दै पण्डितले भने, ‘कोरोनाले भन्दा दशौं गुणा बढी ज्यान आत्महत्याले लिएको छ, यो विषयमा संघीय सरकारको ध्यान जानु पर्दछ ।’
पूर्वमन्त्री समेत रहेका सांसद पण्डितले क्वारेन्टिनहरू चिन्ताजनक अवस्थामा रहेको बताए । क्वारेन्टिन व्यवस्थापनका लागि संघीय सरकारले स्थानीय तहलाई थप आर्थिक सहयोग गर्नुपर्ने उनको माग छ ।
नायक प्रदिप खड्का ‘स्केप’ नामक चलचित्रमा अभिनय गरेपछि निराश बने । उनी, अष्ट्रेलिया जाने तयारीमा समेत लागेका थिए । तर, चलचित्र ‘प्रेमगीत’का लागि नायकको खोजी भएको थाहा पाएपछि उनी यो चलचित्रको टिमको सम्पर्कमा आए । यो चलचित्रले उनलाई स्टार बनाइदियो । चलचित्रका निर्देशक थिए सुदर्शन थापा । सुदर्शन लभ स्टोरी चलचित्र बनाउन माहिर मानिन्छन् । सुदर्शनको यो लभ स्टोरी चलचित्रले प्रदिपलाई स्टार बनायो ।
नायक पल शाह चलचित्र ‘नाई नभन्नु ल ४’बाट उदाए । म्यूजिक भिडियोमै उनको क्रेज गज्जब थियो । यो चलचित्रले उनलाई चलचित्र क्षेत्रमा पाइला राख्न ठूलो सहयोग गर्यो । तर, जब उनले चलचित्र ‘म यस्तो गीत गाउँछु’मा अभिनय गरे, यसपछि भने उनको क्रेज चुलियो ।
चलचित्रले राम्रो कलेक्शन गर्दा पलको क्रेज हलमा देखियो । यो चलचित्रका निर्देशक थिए, सुदर्शन थापा । थापाको निर्देशनमा बनेको चलचित्रले पललाई स्टार नायक बनाइदियो । उनले, यसपछि ‘जोनी जेन्टलम्यान, वीर विक्रम २’ जस्ता चलचित्रमा काम गरेपनि उनलाई खासै फाइदा भएन । चलचित्र ‘शत्रु गते’को बम्पर व्यापारमा उनको योगदान खासै देखिएन । उनै, पल फेरि निर्देशक थापाकै निर्देशनमा बनेको चलचित्र ‘म यस्तो गीत गाउँछु २’को रिलिजको प्रतिक्षामा छन् ।
नायिका पूजा शर्माले चलचित्र ‘थ्री लभर्स, मेरो बेष्ट फ्रेन्ड’ जस्ता चलचित्रमा काम गरेकी थिइन् । दुबै चलचित्रमा उनी नोटिस भइनन् । यसपछि, उनको टिमअप निर्देशक सुदर्शन थापासँग भयो । थापासँग उनले ‘मधुमास र चंखे शंखे पंखे’मा काम गरेपनि हिट हुन सकिरहेकी थिइनन् ।
उनै, सुदर्शनले निर्देशन गरेको चलचित्र ‘प्रेमगीत’ले पूजालाई स्टार बनायो । यसपछि, पूजाले सुदर्शनसँग निरन्तर सहकार्य गरिरहेकी छिन् । ‘म यस्तो गीत गाउँछु, रामकहानी, म यस्तो गीत गाउँछु २’ लगायतका चलचित्रमा पूजा र सुदर्शनको सहकार्य जारी छ । पूजा चलचित्र क्षेत्रमा आज सर्वाधिक व्यस्त नायिकको रुपमा पर्छिन् ।
नायक आकाश श्रेष्ठले चलचित्र ‘म त तिम्रै हुँ, ब्ल्याक’ जस्ता चलचित्रमा काम गरेपनि सफल हुन सकेका थिएनन् । यसपछि, आकाशले निर्देशक सुदर्शन थापाको निर्देशनमा बनेको चलचित्र ‘रामकहानी’मा काम गरे । यसपछि भने उनी चलचित्र क्षेत्रमा नोटिस भए । आज आकाशको हातमा चलचित्रको अभाव छैन । ‘पोई पर्यो काले, सम्हालिन्छ कहिले मन, संझना विर्सना’ लगायतका चलचित्रमा उनले काम गरेका छन् ।
नायक आर्यन सिग्देल चलचित्र ‘किस्मत’बाट उदाएका थिए । यी चकलेटी नायकले यो चलचित्रबाट दर्शकको माया राम्रो पाएका थिए । जब उनले चलचित्र ‘मेरो एउटा साथी छ’मा काम गरे, यसपछि उनको डिमाण्ड रातारात चुलियो । आर्यन चलचित्र क्षेत्रमा सर्वाधिक खोजिने र रोजिने नायक बने । यो चलचित्रले आर्यनलाई स्टार मात्र बनाएन, अभिनय राम्रो गर्न सक्ने कलाकारको रुपमा पनि चिनायो । सुदर्शन थापा निर्देशित यो लभ स्टोरी चलचित्रले नयाँ आयाम कायम गर्यो । चलचित्र क्षेत्रमा आर्यनको बलियो पकड बन्न पुग्यो ।
नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा निर्देशक थापाले केही कलाकारलाई स्टार बनाएका छन् । उनीसँग काम गर्न आजपनि कलाकारहरु लालयित हुने गरेका छन् ।
मैले स्टारसँग काम गरेको छैनः सुदर्शन
निर्देशक सुदर्शन थापा आफूले अहिलेसम्म स्टार कलाकारसँग काम नगरेको बताउँछन् । उनले भने–‘मैले अहिलेसम्म स्टार कलाकारसँग काम गरेको छैन । जतिपनि कलाकार छन् उनीहरुलाई स्टार बनाएको छु ।’
सुदर्शनले कुनै पनि कलाकारमा अरुले नदेखेको गुण आफूले देखेपछि नै चलचित्रमा लिने गरेको सुनाए । उनले भने–‘मैले कुनै पनि कलाकारको लुक्स र उसको अनुहारमा भएको अभिनयको संभावना देखेपछि मात्र काम गर्छु । केही असफल कलाकार भित्र पनि हिट हुने पक्ष हुन्छ । उसले, सही निर्देशन पायो भने काम गर्न सक्छ भनेपछि मैले काम गरेको छु ।’ अरुले नदेखेको गुण आफूले देखेपछि नै कुनै कलाकारसँग काम गर्ने गरेको सुदर्शनले बताए ।
१८ जेठ काठमाडौं । रेडबुल साल्जवर्गले अष्ट्रिय लुस्टेनाउलाई ५-० को फराकिलो अन्तरले पराजित गर्दै अष्ट्रियन कप फुटबलको उपाधि रक्षा गर्न सफल भएको छ । साल्जवर्गका लागि डोमिनिक सोबोस्जलाई, डोमिनिक स्टुमबर्गर, नोएह ओकाफर, मजिद अशिमेनु र सेकोउ कोइटाले गोल गरे ।
खेल जितेपछि साल्जवर्गले अनौठो तरिकाले ट्रफी सेलेब्रेसन गर्यो। अहिले कोरोना भाइरस महामारीको कारण सबैतिर सामाजिक दूरी कायम गर्ने चलन छ ।
साल्जवर्गले पनि ट्रफी जितेपछि सामाजिक दूरी कायम गर्दै खुशी मनाए ।
अन्य बेला उपाधि जित्दा दर्शक पनि मानमा हुने भएकोले छुट्टै खालको वातावरण हुन्थ्यो । यसपटक महामारीले गर्दा खेल हेर्न कुनै दर्शक उपस्थित नभएकाले साल्जवर्गका खेलाडीले पनि आफ्नो दर्शक अघि उपाधि उठाउने मौका पाएनन् ।
अहिले बोरुसिया डर्टमण्डबाट खेलिरहेका युवा स्टार एर्लिन हल्याण्डको पूर्व क्लब साल्जवर्गले सातौँ पटक अष्ट्रियन कप उपाधि जितेको हो । २०११-१२ मा पहिलो पटक अष्ट्रियन कप जितेको साल्जवर्गले त्यसयता २०१२-१३ र २०१७-१८ मा बाहेक उपाधि जित्दै आएको छ ।
१८ जेठ, कैलाली । जिल्ला अस्पताल बाजुराको आइसोलेसनमा २ वर्षीया बालिकाको मृत्यु भएको छ । भारतबाट नेपाल आएकी उनलाई स्वास्थ्यमा समस्या आएपछि बाजुराको जिल्ला अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो ।
उपचारकै क्रममा शनिबार राति करिब २ बजे उनको मृत्यु भएको अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. रुपचन्द्र बिकले बताए । ‘कैलालीका गौरिफन्टा नाकाबाट उनीहरु ८ दिन पहिले आएका थिए,’ उनले भने, ‘गाउँको क्वारेन्टाइनमा ४ दिन बसेर समस्या आएपछि उनलाई अस्पताल ल्याइएको हो ।’
१५ गते बालिकालाई अस्पताल भर्ना गरिएको उनले बताए । भारतमा आउँदादेखि नै बालिकालाई ज्वारो आउने, बान्ता हुने गरेको उनले बताए । बुडिगंगा १ को धुरालचैनमा क्वारेन्टाइनमा रहँदा सामान्य औषधि गर्दा पनि उनलाई निको नभएपछि अस्पताल ल्याइएको थियो ।
अस्पताल ल्याइ पुराउँदा बालिकामा कडा निमोनिया रहेको उनले बताए । ‘सुधार भएको थिएन । स्वास फेर्न कठिन थियो मुटुको चाल बढेको थियो,’ उनले भने । शनिबार बिहान बालिकासँगै उनका बुवा र आमाको पनि पीसीआर परीक्षणको लागि स्वाव संकलन गरिएको उनले बताए ।
‘आइतबार दिउँसोसम्म रिपोर्ट आउँछ,’ उनले भने, ‘शव यहीँ छ । पोजेटिभ आयो भने डिस्पोज गर्छौं, नेगेटिभ आयो भने परिवारलाई जिम्मा लगाउँछौं ।’
१८ जेठ, काठमाडाैं । विश्वभर महामारीका रुपमा फैलिएको कोभिड–१९ संक्रमणका कारण शनिबार साँझसम्म नेपाल बाहिर मृत्यु हुने नेपालीको संख्या १२१ पुगेको छ ।
गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का अनुसार यो साता थप सात नेपालीले कोरोनाका कारण ज्यान गुमाएका छन् । संघका अनुसार संयुक्त अरब इमिरेट्स, बेलायत र संयुक्त राज्य अमेरिका, कुवेत र सउदी अरबमा एकएक तथा बहराइनमा दुई नेपालीको यो साता निधन भएको हो ।
संघअन्तर्गत स्वास्थ्य समितिले संकलन गरेको तथ्यांकानुसार सबैभन्दा बढी बेलायतमा ६६ गैरआवासीय नेपालको मृत्यु भएको छ । समितिका संयोजक डा सञ्जीव सापकोटाका अनुसार युएईमा १९ नेपालीको निधन भएको छ ।
त्यस्तै अमेरिकामा कोरोना भाइरसका कारण ज्यान गुमाउनेको नेपालीको संख्या १७ पुगेको छ । यसैगरी साउदी अरबमा आठ, बहराइनमा तीन, कुवेतमा दुई तथा कतार, आयरल्याण्ड, जापान, टर्की, नेदरल्याण्डस् र स्वीडेनमा एकएक जनाको मृत्यु भएको छ ।
संयोजक डा सापकोटाका अनुसार नेपालबाहेक बाहिर १४ हजार ४२५ गैरआवासीय नेपाली कोरोनाबाट संक्रमित भएको एनआरएन, कोभिड १९, उच्चस्तरीय समितिका प्रेस संयोजक चिरन शर्माले जानकारी दिए ।
स्वास्थ्य समितिका अनुसार कतार, अमेरिका, युएई, बेलायत, साउदी अरब, कुवेत, बहराइन, मलेसिया, टर्की, डेनमार्क, पोर्तुगल, क्यानडा, आयरल्याण्ड, माल्दिभ्स, स्पेन, अष्ट्रेलिया, जापान, बेल्जियम, स्वीट्जरल्याण्ड, फिनल्याण्ड, जर्मनी, साइप्रस, न्युजिल्याण्ड, हङ्गकंङ्ग, भारत, माल्टा, पोल्याण्ड, रुस, फ्रान्स, म्यानमा, रोमानिया, स्वीडेन, नेदरल्याण्डसलगायत ३४ देशका नेपालीमा कोरोना संक्रमण देखिएको छ ।
एनआरएनएले सहजीकरण गर्ने
संक्रमितमध्ये करीब चार हजार पाँच सय नेपाली कोरोना भाइरसबाट मुक्त भएको बताएको सापकोटाले जानकारी दिनुभयो । यो साता डनमार्क र टर्कीमा नेपालीमा नयाँ संक्रमण देखिएको हो ।
यसैबीच नेपाल सरकारले भारतबाहेक तेस्रो मुलुकमा समस्यामा परेका नेपालीलाई स्वदेश फर्काउने भनी गरेको निर्णयको संघले स्वागत गरेको छ । संघका अध्यक्ष कुमार पन्तले सो निर्णयको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि अनुरोध गर्दै अप्ठ्यारामा परेका नेपालीलाई सुरक्षित रुपमा नेपाल फर्काउन संघ सहजीकरणका लागि तत्पर रहेको बताए ।
यसैबीच संघले शनिबार आफ्ना राष्ट्रिय समन्वय परिषद्सँग छुट्टै छलफल गरेको छ । विश्वभर छरिएका ८० भन्दा बढी शाखामा कोभिड भाइरसले पारेको प्रभाव, राहत र उद्धारबारे राष्ट्रिय समन्वय परिषद्सँग छलफल गरिएको संघका महासचिव डा हेमराज शर्माले जानकारी दिए ।
छलफल मध्यपूर्वमा रहेका श्रमिकको समस्याबारे केन्द्रित भएको संघले जनाएको छ । बैठकमा करीब तीन दर्जनभन्दा बढी देशस्थित समन्वय परिषद्का अध्यक्षहरुले आआफ्ना देशमा रहेका नेपालीका समस्याबारे भनाइ राखेका थिए ।
१८ जेठ, काठमाडौं । बेलायत सरकारले जुन १ तारिखबाट क्लोज डोरमा घरेलु खेलकुद प्रतियोगिता शुरु गर्न अनुमति दिएको छ । तेस्रो चरणको निर्देशनअनुसार मध्य मार्चयता स्थगित घरेलु खेलकुद प्रतियोगिताहरु सोमबारदेखि शुरु गर्न लागिएको हो ।
हर्स रेसिङ र स्नुकर प्रतियोगिताहरु सोमबारदेखि शुरु हुनेछन् भने प्रिमियर लिग फुटबल १७ मार्चदेखि शुरु हुनेछ । ‘प्रतिक्षाको समय सकियो । सुरक्षित र सावधानीपूर्वक नियन्त्रित वातावरणमा बेलायतको खेलकुद गतिविधि विस्तारै फर्किनेछ,’ डिजिटल, संस्कृति, मिडिया र खेल राज्य सचिव ओलिवर डोडेनले भने ।
‘यो मार्गनिर्देशनले खेलकुदलाई क्लोज डोरमा पुनः सुरू गर्न सुरक्षित रूपरेखा प्रदान गर्दछ । अब यो व्यक्तिगत खेलहरूमा निर्भर हुन्छ कि उनीहरूले यी प्रोटोकलहरू पूरा गर्न सक्दछन् र यो पुनः सुरु गर्नका लागि उचित छ कि छैन भनेर निर्णय गर्न सक्छन्,’ बेलायत सरकारको दैनिक कोरोनाभाइरस ब्रिफिङमा बोल्दै डोडेनले भने, ‘फुटबल, टेनिस, घोडा दौड, फार्मुला १, क्रिकेट, गल्फ, रग्बी, स्नूकर र अन्य सबै हाम्रो स्क्रीनमा छिट्टै फर्कने छन् ।’
प्रिमियर लिगका कार्यकारी प्रमुख रिचार्ड मास्टर्सले सरकारी निर्णयको स्वागत गरेका छन् । प्रिमियर लिगका क्लबहरुले दोस्रो चरणको ट्रेनिङ शुरु गरिसकेका छन् । जहाँ कन्ट्याक्ट ट्रेनिङ हुन्छ ।
‘हामीले १७ जुनबाट प्रिमियर लिग शुरू गर्ने भनेर तयारी थालेका थियौं। सुरक्षित वातावरण सुनिश्चित गर्नका लागि अझै केही काम गर्न बाँकी छन्। तर, हामी दुई साताभित्र स्थगित सिजन शुरू गर्न सक्षम हुनेछौं,’ मास्टर्सले भने ।
प्रिमियर लिले बिहीबार र शुक्रवार ११३० जनाको परीक्षण गर्दा कसैमा पनि पोजेटिभ नेदेखिएको शनिवार सार्वजनिक गरेको थियो । अहिलेसम्म ३८८२ जनामा परिक्षण हुँदा १२ जनामा पोजेटिभ देखिएको थियो ।
१८ जेठ, चितवन । कोरोना भाइरसको त्रास एवम् लकडाउनले मानिसहरू घरभित्र र वरपर सीमित छन् । पर्यटक बनेर निकुञ्जमा जंगल सफारी गर्न जाने त धेरै परेको कुरा बन्यो । तर, निकुञ्जमा पर्यटक जान बन्द भएपछि जीवजन्तु र पशुपंछीमा भने स्वतन्त्रता र उन्मत्त खुसी देखिन्छ ।
लकडाउन अघिसम्म निकुञ्जमा दैनिक सयौं पर्यटक बोकेका जीपहरू ओहोरदोहोर गरिरहेका हुन्थे । निकुञ्जले दैनिक ४२ वटा जीपलाई चल्न अनुमति दिएको छ । गाडी र पर्यटकको हल्लाखल्लाले जनावरहरूसमेत भाग्ने, डराएजस्तो गर्ने गर्थे ।
कोरोना संक्रमण रोकथामका लागि गरिएको लकडाउनले विगत ६५ दिनदेखि चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज शान्त छ । जीव जनावरहरू निर्धक्क भएर आनन्दपूर्वक रमाइरहेका देखिन्छन् । निकुञ्जभित्र पर्यटकीय गतिविधि नहुँदा आम्दानी त घटेको छ तर जीव जनावर र पशुपंछीहरु निष्फिक्री रमारहेका देखिन्छन् ।
गत वर्ष ३० करोड आम्दानी गरेको निकुञ्जको आम्दानी यसपटक २० करोडको हाराहारीमा झर्ने देखिएको छ । लक्ष ३८ करोडको थियो । आम्दानी घटे पनि निकुञ्जमा वन्यजन्तुको भने स्वतन्त्र विचरण बढेको देख्दा चित्त प्रशन्न हुने निकुञ्जका अधिकारीहरू बताउँछन् ।
निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत नारायण रुपाखेतीले जनाबरहरु हिँजोआज मान्छे देख्ने वित्तिकै आक्रामक हुने, कुनै भाग्ने गर्न थालेको बताए । निकुञ्जभित्र शान्त वातावरण हुँदा वन्यजन्तुहरु ससाना बच्चाहरुसँग रमाइरहेका देख्न सकिन्छ । मृगका बथान, विश्वकै दुर्लभ एक सिङे गैँडा, मयूरहरु आफ्नै संसारमा रमाइरहेको देख्दा मन रोमाञ्चित बन्छ ।
राप्ती नदीमा पाइने विश्वकै दुर्लभ घोडियाल गोही माछा ढुकेर बसिरहेको छ । निकुञ्जको सिमसार क्षेत्रमा पाइने चराहरूको बेग आफ्नै छ । चितवनमा बढ्दै गरेको गर्मीमा धापिएका चराहरू नदीमा पौडिएर पानी छर्कर्दै उडिरहेको हेर्दा निकै रमाइलो लाग्छ ।
चैत, बैशाख र जेठ महिना चराहरुको प्रजनन् समय पनि हो । शान्त वातावरण पाए उनीहरू गुँड लगाउने र प्रजनन् कार्यमा व्यस्त बन्छन् । चराहरुको बच्चा हुर्काउने समय पनि हो, यतिबेला । निरन्तर पानी परिरहेकाले जंगलमा डढेलो पनि छैन । गोही पनि अण्डा कोरल्न थालेका छन् ।
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जले गैंडाको चरनका लागि पाँच सय हेक्टर जति घाँसे मैदान तयार गरेको छ । अझै एक सय हेक्टर मैदान बनाउने तयारी भैरहेको निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत नारायण रुपाखेती बताउँछन् । घाँसे मैदानमा सिरुघाँस गैंडा नदेखिने गरी बढेको छ । निकुञ्जले ठाउँठाउँमा बाटोहरू बनाउने, कुकाठहरु हटाउने काम गरिरहेको छ । निकुञ्जभित्र पूर्वाधारका कामहरु भैरहेको बताउँछन्, निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत रुपाखेती ।
घाँसे मैदानलाई निकुञ्जले प्राथमिकतामा राखेको छ । घाँस काट्ने मेशिन नै ल्याएर यसपटकबाट मैदान बनाउने काम गरिएको रुपाखेतीले जानकारी दिए । उनले पाँच सय हेक्टरमा घाँसे मैदान, १५० किलोमिटर जति निर्माण र सुधार गरिएको जानकारी दिए ।
निकुञ्जभित्र कयौं जलाशय, पोखरी र तालतलैयाहरु सुकेपछि थपिएको चुनौतीको व्यवस्थापन गर्न पनि निकुञ्ज लागिपरेको प्रमुख संरक्षण अधिकृत रुपाखेतीको दावी छ । ‘चालु आर्थिक वर्षमा मात्रैं १० भन्दा बढी पोखरी बनायौं,’ रुपाखेतीले भने, ‘पुराना ३५ वटा पोखरीहरुको मर्मत सुधार गरिएको छ ।’
गैँडा लगायतका बन्यजन्तुका लागि खाने र रमाउने पानी पोखरी अनिवार्य भएकाले निकुञ्जले लकडाउनका बीचमा पनि यसलाई प्राथमिकतामा राखेर काम गरिरहेको बताएको छ ।
लकडानका बेलामा सबैको ध्यान कोरोनाको संक्रमणबाट कसरी जोगाउने भन्नेतिर हुँदा निकुञ्जभित्र चोरी शिकार गर्ने अपराधीहरु प्रवेश गर्ने र जंगली जनावर मार्न सक्ने हुँदा सुरक्षा सर्तकता पनि बढाइएको छ । यो लकडाउनको अवधिमा अनाधिकृत रुपमा निकुञ्ज प्रवेश गर्ने, जीव जनावर माथि आक्रमण गर्ने झण्डै एक हजार व्यक्तिहरुलाई पक्राउ गरिएको निकुञ्जले जनाएको छ । नेपाली सेनाको बटुकदल गणले निकुञ्जको सुरक्षा गरिरहेको छ ।
अहिले विश्वको मानव जाति कोरोना भाइरस संक्रमणको त्रासमा छ । विश्वका अधिकांश देशमा फैलिएको कोरोना भाइरसका कारणले मानिसहरु घर भित्र नै लकडाउन भनेर बस्नुपरेको छ । तर, अन्य जीव जनावरलाई भने मानवलाई जति संकट छैन । निकुञ्जमा जीव जनावर र पशुपंछीको निस्फक्री उल्लास देख्दा मानिसका लागि यो सुविधा कहिले आउला भन्ने अनुभूति हुन्छ ।
१८ जेठ, सुर्खेत । कर्णाली प्रदेशमा कोरोना (कोभिड–१९) संक्रमितको संख्या एक सय पाँच पुगेको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा सल्यान, कालिकोट, दैलेख र सुर्खेतमा गरी ५९ जना नयाँ संक्रमित थपिएको कर्णाली प्रदेश सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।
मन्त्रालयका जनस्वास्थ्य शाखा प्रमुख नवराज कँडेलका अनुसार शनिबार कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान जुम्ला र प्रदेश अस्पताल सुर्खेतमा पीसीआर परीक्षण गर्दा सल्यानका २६, कालिकोटका १७ जना, दैलेखका १५ र सर्खेतका १ जना गरी ५९ जना नयाँ कोरोना संक्रमित थपिएका हुन् ।
संक्रमितहरु चार वर्षीया बालिकादेखि ६० वर्षीया जेष्ठनागरिक समेत रहेको जनस्वास्थ्य प्रमुख कँडेलले बताए ।
कर्णालीका दश जिल्लामध्ये कालिकोट र सल्यानमा शनिबार पहिलो पटक कोरोना संक्रमित भेटिएका हुन् । अहिलेसम्म कर्णालीका चार जिल्लामा संक्रमित भेटिएका छन् ।
संक्रमित सबै भारतबाट आएका हुन् । लामो समयसम्म कर्णालीमा कोरोना संक्रमण शून्य थियो, तर भारतबाट मानिसहरु आउने क्रम बढेपछि संक्रमितहरु पनि बढ्न थालेका छन् ।
१८ जेठ, डोटी । डडेल्धुरा जिल्ला सदरमुकामस्थित डडेलधुरा बहुमुखी क्याम्पसको क्वारेन्टाइनमा राखिएका एक बालकको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा नवदुर्गा गाउँपालिका–३ का ६ वर्षीय बालक छन् ।
गएराति १२ बजेतिर उनको मृत्यु भएको डडेल्धुराका प्रहरी नायब उपरीक्षक दधिराम न्यौपानेले जानकारी दिए ।
आमा–बाबुसँगै भारतको मुम्बइबाट उनी शनिबार राति १२ बजे मात्रै डडेल्धुरा आइपुगेका थिए । ‘उहाँहरू राति पुगेपछि क्याम्पसको क्वारेन्टाइनमा राखिएको थियो,’ प्रनाउ न्यौपानेले भने, ‘हामीकहाँ फोन आयो, बालक गम्भीर बिरामी छ भनेर । यताबाट गाडी पठाएर अस्पताल पुर्याएका थियौं ।’
डडेल्धुरा अस्पतालका निमित्त मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट (मेसु) डा. जगदीशचन्द्र विष्टले बालकको अस्पताल पुर्याउनुभन्दा अघि नै मृत्यु भएको पुष्टि गरे । उनका अनुसार ती बालकलाई बिहान ३ बजे अस्पताल पुर्याइएको थियो ।
ती बालकले ज्वरोको उपचार गराइरहेको बुझिएको उनले बताए । यसअघि उनको मुम्बईस्थित एक अस्पतालमा मलेरियाको उपचार भएको पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ ।
उनको शव अहिले डडेल्धुरा अस्पतालमा राखिएको छ । उनको कोरोना परीक्षणका लागि थ्रोट स्वाब संकलन गरी पठाइसकेको निमित्त मेसु विष्टले जानकारी दिए । ‘रिपोर्ट आएपछि मात्र दाहसंस्कार गर्ने कि भन्ने कुरा चलेको छ,’ विष्टले भने, ‘यस विषयमा प्रशासनसँग छलफल भइरहेको छ ।’
१८ जेठ, काठमाडौं । भारतीय नागरिकहरुको समूह जबरजस्ती नेपाल प्रवेश गर्न खोजेपछि सीमा सुरक्षार्थ खटिएको सशस्त्र प्रहरीको टोलीले हवाई फायर गर्नु परेको छ ।
सर्लाहीको विष्णु गाउँपालिका–२ पकडी स्थित दशगजा क्षेत्रबाट करिब ३०–४० जनाको समूह नेपाल प्रवेश गर्न खोजेको थियो । सो समूहले हुलहुज्जत गरी हतियार खोस्ने प्रयाससमेत गरेपछि एक राउन्ड हवाई फायर गर्नु परेको प्रहरीले जनाएको छ ।
हवाई फायर गरेपछि भारतीय समूह तितरवितर भएको र स्थिति सामान्य बनेको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ ।
सर्लाहीको विष्णु गाउँपालिका–२ पकडी स्थित दशगजा क्षेत्रमा बीओपी सिमराको टोली खटाइएको छ ।
१८ जेठ, काठमाडौं । गोरा जातिका प्रहरीले काला जातिका एक व्यक्तिको हत्या गरेपछि अमेरिकाको मिनेपोलिस लगायतका सहरहरूमा रङ्गभेदी आन्दोलन भड्किएको छ ।
मानिसहरुले सडकमा आएर आक्रोश व्यक्त गरिरहेका छन् । भाइरल भएको एक भिडियोमा एक गोरा प्रहरीले जर्ज फ्लोयड नाम गरेको कालाजातिका व्यक्तिको गर्धनमा घुँडाले थिचिरहेको देखिन्छ । त्यसको केही मिनेटमा नै ४६ वर्षीय जर्ज फ्लोयडको मृत्यु हुन्छ ।
भिडियोमा देखिएअनुसार फ्लोयड र वरीपरी रहेका अन्य प्रहरी अधिकारीले उनलाई छाड्नका लागि अनुरोध गरेका थिए । घाँटीमा घुँडाले थिचिएका फ्लोयडले भनिरहेका थिए, ‘मैले सास फेर्न सकिरहेको छैन, प्लिज’ । यो उनको अन्तिम शब्द बन्न पुग्यो ।
यो घटनाको विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ । अहिलेसम्म यो घटनाको विषयमा विस्तृत जानकारी पनि पत्ता लागेको छैन । फ्लोयडको घाँटीमा घुँडाले थिच्ने प्रहरी अधिकारी डेरेक शाविनलाई गिरफ्तार गरी उनीमाथि हत्याको आरोप लगाइएको छ । यो भिडियो आएपछि मानिसहरुले यसबारे आक्रोश व्यक्त गरिरहेका छन् । मिनेसोटालगायतका सहरहरुमा यसबारे ठूलो प्रदर्शन भइरहेको छ ।
प्रदर्शनकारीले दर्जनौं गाडीहरुमा आगजनी गरेका छन् । सुरक्षाकर्मीलाई प्रदर्शन नियन्त्रण गर्न हम्मे हम्मे परेको छ ।
अहिले भइरहेको प्रदर्शनको विषयमा मिनेसोटाका गभर्नरले आन्दोलन हिंसात्मक बन्दै गइरहेको भन्दै आपत्ति प्रकट गरेका छन् । उनले आन्दोलन नियन्त्रणमा लिनका लागि सैन्य प्रहरी परिचालन गर्न सकिने चेतावनी दिएका छन् ।
घटना दुःखद : पूर्वराष्ट्रपति ओबामा
अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामाले उक्त घटना दुःखद रहेको बताएका छन् । यसले आफूलाई क्षतविक्षत बनाएको उनको भनाइ छ । अहिलेको अवस्थामा पनि यो कुनै पनि हिसाबमा सामान्य घटना नभएको उनको भनाइ छ ।
यो घटनाले अमेरिकी समाजमा हुने गरेको नस्लीय भेदभावलाई उजागर गरेको छ । अमेरिकामा प्रहरी अधिकारीको हातबाट कसैको ज्यान जाँदा सधैँ नै ठूलो मुद्दा बन्ने गर्छ । त्यसमा पनि कुनै जातिलाई लक्षित गरी भएको घटना भने झन् ठूलो हुनु स्वाभाविक हो । अमेरिकामा जातीय भेदभावको मुद्दा पनि अहिलेदेखिको होइन । निकै लामो समयदेखि चल्दै आएको यो मुद्दाको विषयमा बेलाबेलामा अमेरिकामा चर्चा हुने गरेको छ ।
अमेरिकामा नस्लीय हिंसाको इतिहास
नेशनल एसोसिएसन फर द एडभान्टेज अफ कलर्ड पीपलले एक विज्ञप्ति जारी गरेर यस किसिमको हर्कत सामाजमा कालाजातिका मानिसविरुद्धको भेदभावको एक नमुना रहेको बताएको छ । यो घटना नस्लीय भेदभाव, जेनोफोबिया र पूर्वाग्रहबाट प्रेरित रहेको उक्त विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘हामी अझै धेरै मर्न चाहँदैनौँ ।’
यो घटनापछि अमेरिकामा नस्लीय हिंसाको इतिहासको चर्चा पनि शुरु भएको छ । काला जातिका मानिसविरुद्ध प्रहरीको बर्बरताको विषयलाई लिएर मानिसको आक्रोश बढिरहेको छ ।
लस एन्जलसमा प्रदर्शनकारी
अमेरिकामा सन् २०१३ देखि २०१९ को बीचमा प्रहरीको हातबाट भएको ९९ प्रतिशत हत्याको मामिलामा प्रहरी अधिकारीमाथि कुनै पनि आरोप लगाइएको थिएन ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फ्लोयडका परिवारलाई सान्त्वना दिएका छन् । तर, उनको एक टिप्पणीको भने आलोचना भइरहेको छ । उनले लेखेका छन्, ‘जब मानिस लुट गर्न शुरु गर्छ भने त्यसपछि शुट गर्न पनि शुरु हुन्छ । यसैकारण मिनेपोलिसमा बुधबार राति एक व्यक्तिलाई गोली हानी हत्या गरिएको हो ।’ यद्यपि ट्रम्पले यो आफ्नो अभिव्यक्ति नभई तथ्य भएको भन्दै यसको आफ्नो बचाउ गरेका थिए ।
अमेरिकामा कुनै कालाजातिको मानिसको हत्या भएको यो पहिलो घटना भने होइन । यसअघि फेब्रुअरी २३ मा हतियारधारी गोरा जातिका मानिसले २५ वर्षीय आर्बेरीको पिछा गर्ने क्रममा उनलाई गोली हानी हत्या गरेका थिए । मार्च १३ मा ब्रेओना टेलरलाई एक गोरा जातिका प्रहरीले उनकै घरमा छापा मार्ने क्रममा गोली हानी हत्या गरेका थिए ।
मिनेपोलिसका मेयरले अमेरिकामा कालाजातिका मानिस हुनु मृत्युको सजायजस्तो हुनु नहुने बताएका छन् ।
प्रहरी आँकडा के भन्छ ?
सन् २०१५ को जनवरीमा वाशिङटन पोस्टले प्रहरीले गोली हानेर गरिएको हत्याको तथ्यांक राख्न शुरु गरेको थियो । त्यसयता अहिलेसम्म चार हजार चार सय घातक मुद्दा दर्ता भएको छ । यो तथ्यांक अनुसार अमेरिकामा प्रहरीले कालाजातिका मानिसलाई निर्दयी ढङ्गले हत्या गर्ने गरेका छन् । अमेरिकामा कालाजातिका मानिसको संख्या केवल १३ प्रतिशत छ । तर, यो तथ्यांक अनुसार एक चौथाइ कालाजातिका मानिस मारिने गरेका छन् ।
तथ्यांक अनुसार कुनै निहत्था गोरा मानिसको तुलनामा निहत्था कालाजातिका मानिसको मृत्यु प्रहरीको हातबाट हुने सम्भावना चार गुणा धेरै छ ।
सन् २०१५ देखि अहिलेसम्म अमेरिकामा प्रहरीको गोलीबाट औसतमा दैनिक तीन जनाको मृत्यु हुने गरेको छ । सन् २०१९ मा पनि अमेरिकामा एक हजार ९९ जनाको मृत्यु प्रहरीको हातबाट भएको थियो ।
